Dinh Dưỡng Cân Bằng Là Gì? Cách Gấm Hiểu Qua Sáng – Trưa – Tối

Có nhiều quý vị hỏi Gấm: “Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì mà Gấm hay nhắc đến trong các bài chia sẻ?”

Gấm hiểu câu hỏi này rất thật.

Nếu quý vị chưa biết câu chuyện của Gấm, có thể đọc thêm bài hành trình Hồng Gấm để hiểu vì sao Gấm bắt đầu tìm hiểu Dinh Dưỡng Cân Bằng từ chính cơ thể mình.

Vì nếu chỉ nghe thoáng qua, mình dễ nghĩ Dinh Dưỡng Cân Bằng là một phương pháp gì đó xa vời, khó áp dụng, phải có kiến thức sâu hoặc phải mua rất nhiều thứ mới làm được.

Nhưng với Gấm, Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì? Đó là cách mình học lại để lắng nghe cơ thể qua từng bữa ăn hằng ngày.

Không phải ăn cho thật nhiều. Không phải kiêng cho thật khắt khe. Cũng không phải thấy ai ăn gì tốt thì mình bắt chước y chang.

Dinh Dưỡng Cân Bằng, theo cách Gấm hiểu và đang học, là nhìn lại cơ thể mình đang cần gì, đang thiếu hay dư, đang lạnh hay nóng, đang tỉnh táo hay mệt mỏi, rồi điều chỉnh bữa ăn cho phù hợp hơn.

Vì sao Gấm muốn giải thích Dinh Dưỡng Cân Bằng thật dễ hiểu

Trước khi biết đến Dinh Dưỡng Cân Bằng, Gấm từng ăn uống rất cố gắng.

Gấm ăn chay nhiều năm. Gấm nghĩ ăn càng đơn giản, càng thanh đạm thì chắc là càng tốt. Có bữa chỉ cơm với nước tương, có bữa thêm đậu hũ, rau luộc, dưa leo. Ăn xong thì bụng no, nhưng người vẫn bủn rủn, tay chân lạnh, đầu óc hay quên, làm việc không bền.

Sau này nhìn lại, Gấm mới hiểu một điều rất quan trọng: ăn chay cũng cần cân bằng. Ăn lành chưa đủ, nếu bữa ăn quá đơn điệu, quá thiếu nhóm năng lượng hoặc không phù hợp thời điểm, cơ thể vẫn có thể mệt.

Vì vậy, bài viết này Gấm muốn giải thích thật chậm, thật đời thường: Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì, người mới nên hiểu ra sao, và làm sao bắt đầu từ bữa sáng, bữa trưa, bữa tối mà không bị rối.

Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì?

Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì?

Với Gấm, đây là cách nhìn bữa ăn như một nguồn nuôi dưỡng cơ thể, chứ không chỉ là chuyện no bụng.

Theo góc nhìn Dinh Dưỡng Cân Bằng, cơ thể cần nhiều nhóm năng lượng khác nhau. Có nhóm giúp mình tỉnh táo hơn vào ban ngày. Có nhóm giúp cơ bắp và các cơ quan bên trong có sức vận hành. Có nhóm giúp cơ thể có cảm giác ấm hơn, yên hơn vào buổi tối.

Điều Gấm thích ở Dinh Dưỡng Cân Bằng là phương pháp này không dạy mình sợ thức ăn. Nó giúp mình bớt cực đoan hơn.

Không phải đường lúc nào cũng xấu. Không phải chất béo lúc nào cũng đáng sợ. Không phải ăn chay là cứ ăn thật ít, thật nhạt, thật đơn giản mới tốt. Cũng không phải cứ món này tốt với người khác thì chắc chắn tốt với mình.

Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì? Là học cách đặt câu hỏi sau mỗi bữa ăn:

Mình ăn xong có nhẹ không? Đầu óc có tỉnh không? Bàn chân buổi tối có ấm hơn không? Giấc ngủ có yên hơn không? Bụng dạ có êm không? Nước tiểu có màu gì? Cơ thể có đang báo mình điều gì không?

Khi mình bắt đầu quan sát như vậy, bữa ăn không còn là thói quen làm cho xong. Bữa ăn trở thành cách mình trò chuyện với cơ thể.

Cơ thể không chỉ cần ăn no, mà cần ăn đúng nhu cầu

Ngày xưa Gấm hay nghĩ: ăn no là đủ.

Nhưng có những ngày Gấm ăn no mà người vẫn không có sức. Bụng thì đầy, nhưng bên trong vẫn như thiếu năng lượng. Chính cảm giác đó làm Gấm hiểu ra: ăn no không có nghĩa là cơ thể đã được nuôi đúng.

Theo góc nhìn Dinh Dưỡng Cân Bằng, mình cần nhìn bữa ăn qua nhiều nhóm năng lượng.

Tinh bột là nguồn năng lượng quen thuộc, gần gũi trong cơm, cháo, khoai, bún, bánh. Vị ngọt tự nhiên từ thực phẩm, trái cây, nước mía hoặc các món dùng đúng lúc cũng là điều rất đáng để quan sát, nhất là với người làm việc trí óc nhiều.

Đạm giúp bữa ăn có nền vững hơn. Với người ăn chay, đạm có thể đến từ đậu, hạt, các loại đậu đỗ, bột ngũ đậu hoặc cách phối hợp thực phẩm phù hợp.

Chất béo cũng không phải kẻ thù. Nếu dùng đúng thời điểm, đúng lượng và phù hợp thể trạng, chất béo có thể giúp bữa ăn ấm hơn, đậm hơn và nâng đỡ cơ thể tốt hơn, nhất là vào buổi chiều tối với những người hay lạnh chân.

Nước cũng rất quan trọng. Có khi mình ăn đủ món nhưng uống nước chưa khéo, cơ thể vẫn nặng nề, tiêu hóa không yên, đầu óc chưa thật sự nhẹ.

Vì vậy, khi hỏi Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì, Gấm không nghĩ đến một công thức cứng. Gấm nghĩ đến sự vừa đủ, đúng lúc và hợp với cảm giác thật của cơ thể mình.

Ăn theo thời điểm: sáng – trưa – tối

Một điều rất quan trọng trong Dinh Dưỡng Cân Bằng là ăn theo thời điểm.

Mỗi thời điểm trong ngày, cơ thể có nhu cầu khác nhau. Buổi sáng mình cần tỉnh táo. Buổi trưa mình cần sức để vận hành, lao động, tiêu hóa, chuyển hóa. Buổi tối mình cần yên lại, ấm lại, chuẩn bị cho giấc ngủ và phần nền bên trong.

Buổi sáng: ăn cho não

Buổi sáng là lúc não bắt đầu làm việc nhiều.

Người làm nội dung, người suy nghĩ nhiều, người bán hàng, người học tập, người chăm gia đình, ai cũng cần đầu óc tỉnh táo để bắt đầu ngày mới.

Theo góc nhìn Dinh Dưỡng Cân Bằng, buổi sáng nên quan sát xem bữa ăn của mình có đang nuôi não tốt không.

Sau bữa sáng, quý vị có thấy tỉnh hơn không? Có tập trung hơn không? Có còn lừ đừ, nặng đầu, hay quên, nhanh mệt không?

Ngày xưa Gấm hay đau đầu, hay quên, làm việc không bền. Sau khi học Dinh Dưỡng Cân Bằng, Gấm bắt đầu nhìn lại bữa sáng: mình đang ăn để nuôi não hay chỉ ăn cho no?

Từ đó, Gấm học cách ưu tiên những món phù hợp hơn với buổi sáng, nhẹ nhàng, dễ tiếp nhận và giúp cơ thể có năng lượng ban ngày. Mỗi người sẽ khác nhau, nên điều quan trọng không phải bắt chước Gấm, mà là quan sát cảm giác của chính mình.

Buổi trưa: ăn cho cơ bắp và lục phủ ngũ tạng

Buổi trưa là thời điểm cơ thể cần sức để vận hành.

Đây là lúc mình làm việc, đi lại, tiêu hóa, chuyển hóa và dùng năng lượng nhiều hơn. Vì vậy, bữa trưa không nên quá sơ sài.

Theo góc nhìn Dinh Dưỡng Cân Bằng, buổi trưa là bữa ăn giúp cơ bắp và lục phủ ngũ tạng có nền năng lượng để hoạt động. Bữa trưa có thể là bữa tổng hợp hơn, có tinh bột, có đạm, có rau, quả hoặc trái non nằm trên cao, có vị mặn vừa phải và phù hợp với sức tiêu hóa của mình.

Điều cần quan sát là: ăn trưa xong người có tỉnh không, hay nặng nề? Có buồn ngủ quá mức không? Có đầy bụng không? Có cảm giác no mà vẫn mệt không?

Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì? Ở bữa trưa, Gấm hiểu đơn giản là ăn sao cho cơ thể có sức làm việc, nhưng không làm mình nặng nề, ì ạch hay quá tải.

Buổi tối: chăm sóc phần nền bên trong

Buổi chiều tối và buổi tối là phần Gấm đặc biệt quan sát, vì ngày xưa chân Gấm rất lạnh.

Có những đêm ngủ không thật sâu, người mệt, chân lạnh, trong người không yên. Sau này, khi học Dinh Dưỡng Cân Bằng, Gấm bắt đầu hiểu bữa tối không nên xem nhẹ.

Theo góc nhìn Dinh Dưỡng Cân Bằng, buổi tối là lúc mình chăm sóc phần nền bên trong: bàn chân, giấc ngủ, cảm giác ấm và sự yên của cơ thể. Những người hay lạnh chân, khó ngủ, đêm hay tỉnh, cơ thể mệt về chiều tối rất đáng nhìn lại bữa tối của mình.

Bữa tối nên ấm hơn, vững hơn, nhưng vẫn phải tùy sức tiêu hóa. Một số người cần thận trọng với đồ quá lạnh, quá chua, nước đá, rau sống hoặc trái cây lạnh vào buổi tối, nhất là khi cơ thể đang có cảm giác lạnh, chân lạnh hoặc ngủ không yên.

Gấm không nói ai cũng phải ăn giống nhau. Nhưng nếu quý vị hỏi Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì, thì với buổi tối, Gấm hiểu đó là học cách ăn sao cho cơ thể yên hơn, ấm hơn và có nền tốt hơn để bước vào giấc ngủ.

Người ăn chay nên hiểu Dinh Dưỡng Cân Bằng ra sao?

Vì Gấm từng ăn chay nhiều năm, nên phần này Gấm rất muốn chia sẻ.

Ăn chay không xấu. Ăn chay có thể rất đẹp, rất lành, rất nhẹ nhàng nếu mình biết phối hợp bữa ăn cho đủ và phù hợp với cơ thể.

Nhưng ăn chay quá đơn giản thì dễ bị lệch.

Nếu ngày nào cũng chỉ cơm, rau luộc, nước tương, dưa leo, chút đậu hũ cho qua bữa, cơ thể có thể thiếu nền năng lượng. Bụng có thể no, nhưng người vẫn mệt. Ăn tưởng là thanh, nhưng chân vẫn lạnh. Kiêng tưởng là tốt, nhưng đầu óc vẫn hay quên, làm việc vẫn thiếu sức.

Theo góc nhìn Dinh Dưỡng Cân Bằng, người ăn chay nên quan sát kỹ hơn các nhóm đạm thực vật và chất béo thực vật. Có thể nhìn lại các loại đậu, hạt, mè, đậu phộng, hạt điều, dầu thực vật phù hợp, món ấm, món nấu chín và cách dùng theo thời điểm.

Đặc biệt, người ăn chay nên tránh suy nghĩ “càng đơn giản càng tốt” một cách cực đoan. Đơn giản là tốt khi vẫn đủ. Nhưng đơn giản đến mức thiếu cân bằng thì cơ thể sẽ lên tiếng.

Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì đối với người ăn chay? Với Gấm, đó là ăn chay trong sự hiểu biết, không phán xét thực phẩm, không sợ hãi quá mức, và biết nhìn lại cơ thể sau từng bữa ăn.

6 dấu hiệu cơ thể rất đáng để quan sát

Người mới không cần thay đổi quá nhiều ngay.

Gấm mong quý vị bắt đầu bằng việc quan sát. Vì cơ thể mình luôn nói, chỉ là trước đây mình chưa biết cách nghe.

Cảm giác sau bữa ăn

Sau bữa ăn, quý vị hãy nhìn lại:

Cơ thể nhẹ hay nặng? Có buồn ngủ quá mức không? Có đầy bụng không? Có thấy dễ chịu không? Có cảm giác ăn no mà vẫn rỗng năng lượng không?

Đây là dấu hiệu rất gần. Không cần máy móc gì. Chỉ cần chịu khó để ý, mình sẽ hiểu bữa ăn đó có đang phù hợp với mình hay không.

Bàn chân, giấc ngủ và màu nước tiểu

Buổi tối, hãy quan sát bàn chân.

Chân ấm hay lạnh? Lạnh nhẹ hay lạnh sâu? Mang vớ có dễ chịu hơn không? Khi chân lạnh, giấc ngủ có bị ảnh hưởng không?

Tiếp theo là giấc ngủ.

Ngủ có sâu không? Có hay tỉnh giữa đêm không? Sáng dậy người có khỏe hơn không, hay vẫn mệt?

Rồi nhìn màu nước tiểu.

Màu vàng sậm, vàng nhạt hay trong? Đi nhiều lần hay ít? Đây là những tín hiệu rất đáng quan sát trong Dinh Dưỡng Cân Bằng. Mình không vội kết luận, chỉ ghi nhận để hiểu cơ thể hơn.

Tiêu hóa và sự tỉnh táo của não bộ

Tiêu hóa cũng là một chiếc gương.

Sau bữa ăn, bụng có êm không? Có đầy hơi, khó tiêu, xót ruột, trào ngược không? Có cảm giác ăn xong người nhẹ hay nặng?

Và cuối cùng là não bộ.

Buổi sáng và trong ngày, đầu óc có tỉnh không? Có tập trung được không? Có hay quên không? Có đau đầu, nặng đầu, mờ mịt không?

Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì? Khi nhìn qua 6 dấu hiệu này, Gấm hiểu đó là hành trình quay về với cơ thể mình, thay vì chỉ chạy theo lời khuyên bên ngoài.

Những hiểu lầm thường gặp khi mới bắt đầu

Hiểu lầm đầu tiên là nghĩ Dinh Dưỡng Cân Bằng là một thực đơn cố định.

Không phải vậy.

Dinh Dưỡng Cân Bằng không phải ai cũng ăn giống ai. Người lạnh khác người nóng. Người làm việc trí óc khác người lao động tay chân. Người tiêu hóa yếu khác người tiêu hóa khỏe. Người ăn chay cũng cần nhìn khác người ăn mặn.

Hiểu lầm thứ hai là sợ đường quá mức.

Gấm từng rất sợ đường. Nhưng sau này Gấm hiểu không nên gom tất cả chữ “đường” vào một nỗi sợ chung. Đường tinh luyện, đồ ngọt công nghiệp, nếu dùng nhiều hoặc dùng sai thời điểm, có thể khiến cơ thể dễ quá tải. Nhưng vị ngọt tự nhiên từ thực phẩm, nếu biết quan sát đúng lúc, đúng lượng, lại là điều đáng tìm hiểu, nhất là với người cần năng lượng cho não vào ban ngày.

Hiểu lầm thứ ba là sợ chất béo quá mức.

Nhiều người nghe đến chất béo là sợ. Nhưng nếu sợ quá mức, kiêng quá mức, nhất là người hay lạnh chân, ngủ không yên, ăn uống quá đơn giản, thì cũng nên nhìn lại bữa tối của mình.

Hiểu lầm thứ tư là đổi quá nhanh.

Nghe một điều mới, nhiều người muốn làm liền thật mạnh. Nhưng Gấm mong quý vị đừng vội. Cơ thể cần thời gian để mình quan sát, điều chỉnh và hiểu nó.

Người mới nên bắt đầu từ đâu?

Người mới muốn hiểu Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì, Gấm gợi ý bắt đầu từ 7 ngày quan sát.

Trong 7 ngày đó, quý vị chưa cần thay đổi quá nhiều. Chỉ cần ghi lại:

Sáng ăn gì, đầu óc ra sao. Trưa ăn gì, người có sức không. Tối ăn gì, chân ấm hay lạnh. Ngủ có sâu không. Nước tiểu màu gì. Bụng dạ có êm không. Sau bữa ăn cơ thể nhẹ hay nặng.

Sau 7 ngày, quý vị sẽ bắt đầu thấy cơ thể mình có những mẫu lặp lại.

Có người cứ ăn lạnh buổi tối là chân lạnh hơn. Có người bữa sáng quá sơ sài thì đầu óc mệt. Có người bữa trưa ăn quá nặng thì buổi chiều buồn ngủ. Có người uống nước không khéo thì tiêu hóa không yên.

Từ những quan sát nhỏ đó, mình mới điều chỉnh từng bước. Không cực đoan. Không ép mình giống ai. Không biến bữa ăn thành nỗi sợ.

Mỗi cơ thể mỗi khác, quý vị hãy quan sát cảm giác sau bữa ăn và điều chỉnh cách ăn cho phù hợp với mình nhé.

Lời nhắn từ Hồng Gấm

Gấm viết bài này để trả lời thật gần gũi câu hỏi: Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì?

Với Gấm, đó không chỉ là kiến thức. Đó là hành trình học lại cách thương cơ thể.

Từ một người từng ăn uống rất cố gắng nhưng vẫn mệt, từng ăn no mà người vẫn bủn rủn, từng lạnh chân, hay quên, thiếu sức làm việc, Gấm bắt đầu quay lại với những điều rất nhỏ: bữa sáng, bữa trưa, bữa tối, ly nước ấm, bàn chân, giấc ngủ, màu nước tiểu và cảm giác sau bữa ăn.

Gấm không phải bác sĩ. Những điều Gấm chia sẻ là trải nghiệm cá nhân, là góc nhìn học được từ Dinh Dưỡng Cân Bằng và quá trình quan sát cơ thể trong đời sống hằng ngày. Nội dung này không thay thế chăm sóc y khoa. Nếu quý vị có dấu hiệu bất thường, nặng hoặc kéo dài, mình nên thăm khám và theo dõi chuyên môn kịp thời.

Nếu quý vị đang ăn uống rất cố gắng nhưng cơ thể vẫn mệt, lạnh chân, khó ngủ, hay quên, đau đầu, làm việc thiếu năng lượng hoặc tiêu hóa không yên, quý vị có thể nhắn Zalo cho Hồng Gấm 093 200 8883.

Gấm sẽ lắng nghe câu chuyện của mình trước, rồi gợi ý từng bước quan sát cơ thể và chăm sóc bữa ăn phù hợp hơn với thể trạng.

Câu hỏi thường gặp

Dinh Dưỡng Cân Bằng là gì?

Dinh Dưỡng Cân Bằng là cách nhìn bữa ăn theo nhu cầu thật của cơ thể, theo thời điểm trong ngày và theo cảm giác sau khi ăn. Với Gấm, đây là hành trình học cách lắng nghe cơ thể, không phải một thực đơn cứng cho tất cả mọi người.

Dinh Dưỡng Cân Bằng có phải ăn kiêng không?

Không. Dinh Dưỡng Cân Bằng không phải ăn kiêng cực đoan. Gấm hiểu đây là cách ăn vừa đủ, đúng lúc, phù hợp thể trạng và biết quan sát cơ thể sau mỗi bữa ăn.

Người ăn chay có áp dụng Dinh Dưỡng Cân Bằng được không?

Có thể quan sát và áp dụng theo cách phù hợp. Người ăn chay nên chú ý không ăn quá đơn điệu, đồng thời nhìn lại các nhóm đạm thực vật, chất béo thực vật, món ấm, món nấu chín và thời điểm ăn trong ngày.

Buổi sáng nên ăn như thế nào theo Dinh Dưỡng Cân Bằng?

Theo góc nhìn Dinh Dưỡng Cân Bằng, buổi sáng nên quan sát nhóm thức ăn giúp não tỉnh táo, dễ tiếp nhận và phù hợp với công việc ban ngày. Sau bữa sáng, mình nên để ý đầu óc có tỉnh không, có tập trung hơn không, có nhanh mệt không.

Buổi tối cần lưu ý gì?

Buổi tối nên quan sát bàn chân, giấc ngủ và cảm giác ấm trong người. Với người hay lạnh chân hoặc ngủ không yên, nên thận trọng với đồ lạnh, nước đá, rau sống hoặc trái cây lạnh vào buổi tối, tùy thể trạng từng người.

Dinh Dưỡng Cân Bằng có thay thế chăm sóc y khoa không?

Không. Dinh Dưỡng Cân Bằng là góc nhìn chăm sóc bữa ăn và quan sát cơ thể hằng ngày. Nếu có dấu hiệu bất thường, nặng hoặc kéo dài, quý vị nên theo dõi y khoa kịp thời.